انواع ادبی

عاشق شدن زال و رودابه با شنیده ها

عاشق شدن زال و رودابه با شنیده ها ( داستان زال، بخش چهارم). پهلوانان شاهنامه همگی از نژاد جمشید بوده، از سیستان برخاسته و در این منطقه زندگی می‌کنند. وظیفه آنها حفظ و حراست از تاج و تخت و مرزهای ایران از هجوم بیگانگان است و در این از جان خویش هم می‌گذرند. آسیه بیاتانی- بخش ادبیات تبیان. در بخش سوم داستان به آنجا رسیدیم که منوچهر شاه سام و زال را به هدایای نیکو راهی سیستان و ملک حکومتی اش می کند. سام با سرافرازی به سیستان باز می گردد. بزرگان شهر از او و فرزندش استقبال می کنند و چند روزی را به شادی می گذرانند. سپس سام فرماندهی ناحیه را به پسر

ادامه مطلب ...
جدا ز روضه و ماتم نمی شوم هرگز

حمیدرضا برقعی از شعر آیینی می‌گوید: چه اشکالی دارد شعر سفارشی بگوییم؟ فرآوری: زهره سمیعی- بخش ادبیات تبیان. سیدحمیدرضا برقعی از شاعران جوانی است که گرایش عمده‌اش مربوط به شعر آیینی است. او حتی یک‌بار به عنوان شاعر مردمی جشنواره شعر فجر انتخاب شده است. با او درباره شعر آیینی و مختصات آن صحبت شده است. به نظر شما حیات شعر آیینی، بیرون از کنگره‌ها و جشنواره‌های رسمی چگونه حیاتی است؟ پویا‌ترین عرصه شعری در ادبیات کشور، شعر مذهبی است. کدام‌یک از عرصه‌های شعری در کشور را می‌شناسید که چنین تریبونی داشته باشند. این عرصه شعر آیینی است که در محرم، ایا

ادامه مطلب ...
شاهنامه و شاهنامه‌سرایی

شاهنامه و شاهنامه‌سرایی. شاهنامه کتابی تاریخی بر مبنای نوش��ارهای کهن ایرانی می‌باشد و پیش از فردوسی وجود داشته است فرآوری: زهره سمیعی- بخش ادبیات تبیان. پس از یورش تازیان، یعقوب فرمان به گردآوری اسناد و مدارک ایران کهن داد. این کار انجام شد و سپس در دوران سامانیان، کس یا کسان یا نهادی1 و به گفته فردوسی «انجمن»، به این اندیشه می‌افتد که برای ماندگاری بهتر و فراگیری بیش‌تر، تاریخِ فرهنگ و تمدنِ ایران را به شعر برگردانند. این کار انجام می‌شود و حاصل آن، شاهنامه‌ی فردوسی است. نخستین کسی که برای این کار برگزیده می‌شود، شاعری است به نام دقیقی که ب

ادامه مطلب ...
چون به سختی در بمانی

حکایاتی از مولوی، سعدی و عبید زاکانی. فرآوری: زهره سمیعی- بخش ادبیات تبیان. سعدی/ گلستان درویشی را ضرورتی پیش آمد، گلیمی از خانه‌ی یاری بدزدید. حاکم فرمود که دستش به در کنند. صاحب گلیم شفاعت کرد، که من او را بحل کردم. گفتا به شفاعت تو حد شرع فرونگزارم. گفت آن چه فرمودی راست گفتی و لیکن هر که از مال وقف چیزی بدزدد قطعش لازم نیاید؛ والفقیر لایملک. هر چه درویشان راست، وقف محتاجان است. حاکم دست از او بداشت و ملامت کردن گرفت که: جهان بر تو تنگ آمده بود که دزدی نکردی، الاّ از خانه‌ی چنین یاری؟. گفت ای خداوند! نشنیده‌ای که گویند خانه‌ی دوستان بروب

ادامه مطلب ...
اولین عاشقانه شاهنامه

اولین عاشقانه شاهنامه (زال و رودابه/ بخش ششم). نگریستن به عشق آن هم از دید یک شاعر حماسی، بسیار جالب و در خور توجه است. فردوسی بر خلاف آنچه که در دورانش دیده می شود، زن را گرامی میدارد. از نظر او زن مظهر وفاداری، خرد ورزی، شرم و پاکدامنی است. زن در شاهنامه جسارت دارد و در ابراز عشق از هیچ چیز نمی ترسد. برای او زن و مرد در شاهنامه یکی هستند و هیچ گاه بر اساس جنسیت آنها را از هم جدا نمی سازد. آسیه بیاتانی- بخش ادبیات تبیان. در بخش پنجم داستان تا به آنجا پیش رفتیم که کنیزکان رودابه با زیرکی به نزد زال رفته و از جمال و زیبایی او سخن گفته و زال

اولین شاهنامه عاشقانه های شاهنامه عاشقانه ها در شاهنامه

ادامه مطلب ...
سنگ قبرنویسی

در طول تاریخ نوشته‌ها و طراحی‌هایی که روی سنگ‌قبرها موجود بوده است به فرهنگ و باورهای رایج یک قوم و آداب و رسوم خاص آنها در تکریم و بزرگداشت عزیز از دست رفته اشاره می‌کند. نوشتن شعر، خصوصیات فرد، اشاره به شغل او و حکاکی آیات قرآنی در میان ایرانیان مرسوم بوده است. مریم سمیعی. بخش ادبیات تبیان. از دیرباز تاکنون سنگ قبرها توجه محققینِ فعال در عرصه‌های گوناگون را به خود جلب کرده‌اند. سنگ قبرها به عنوان منابع تاریخی و فرهنگی‌، روایت‌گر مضامینی هستند که در عرصه‌ی تاریخ به دست فراموشی سپرده شده‌اند. بررسی سنگ قبرها از جنبه‌های گوناگون از جمله مطا

ادامه مطلب ...
نوروز، در خرد ایرانیان

فرآوری: زهره سمیعی- بخش ادبیات تبیان. نوروز، در پهلوی نوکروچ گفته می شود که به معنای روز نو است و نام امروزی آن معرب شده واژه پهلوی آن می باشد. آن چه در شناخت و مطالعه ی آیین های نوروزی اهمیت فراوان دارد، قانون مندی آن است. استاد ابوالقاسم فردوسی جشن نوروز را یادگاری از پادشاهی جمشید می داند و بیان می کند که جمشید پادشاه ایرانیان پس از شکست دادن دیو که وزیدن باد را مانع می شد و برکت را از مردم زایل می کرد؛ بر تخت زرین خود سوار شد. مردم که تخت و پادشاه را بر دوش گرفته بودند آن روز را که هرمز فروردین بود نوروز خواندند:. سر سال نو، هرمز فروردین.

نوروز ایرانیان

ادامه مطلب ...
بهار و صدای جویباران

در این مقاله به پیشواز بهار می‌رویم و قسمت‌هایی از اشعار شاعران مختلفِ ایرانی و غیر ایرانی که با موضوع بهار سروده شده است را مرور می کنیم. مریم سمیعی. بخش ادبیات تبیان. از همان زمان‌های گذشته که جلوه‌های طبیعت در فصل بهار نمود پیدا می‌کردند، سرودن از بهار و نوشتن از آن همواره دیده می‌شد. کمتر شاعرِ چیره دستی است که در وصف بهار سخنی نگفته باشد چرا که مادر طبیعت در این فصل است که دامن سبزِ پر از گلش را بر همه جا پهن می‌کند. تکیه‌ی انسان به طبیعت و نیاز او به بقا به شرط وجود شرایط لازمِ طبیعی، ارزش فصل بهار و تنفس مجدد طبیعت را برای آدمی دوچندا

صدای بهار

ادامه مطلب ...
اهمیت مطالعه‌ اسطوره‌ها در چیست؟

ارتباط ادبیات واسطوره انکارناپذیر است. آنچه که پل مشترک میان این دو حوزه است تصورات و خیال‌پردازی است. مریم سمیعی- بخش ادبیات تبیان. آخرین باری که مشغول مطالعه‌ی یکی از کتاب‌های حجیم اسطوره‌شناسی بودم این فکر به ذهنم رسید که به راستی مطالعه‌ی داستان خدایان دروغی یونانی و تصورات یونانیان باستان به چه کار ما انسان‌های مدرن می‌آید. چه لزومی دارد که در لا به لای کتاب‌ها جستجو کنیم که یونانیان باستان برای نمونه چگونه آفرینش زمین را تعریف می‌کردند؟ یا اینکه نام خدای دریاها چه بوده است و ناخداهای کشتی چه قربانی‌هایی می‌کردند که از طوفان‌های خشمش به

اهمیت مطالعه چیست؟

ادامه مطلب ...
مژده به دنیا آمدن رستم

مژده به دنیا آمدن رستم ( زال/ بخش هفتم). بخش ششم. زال پهلوانی مرغ پرورده یک صد نه صد دل عاشق دختر پادشاه کابل که خصومتی دیرینه با ایرانیان دارد، شده است. اگر چه میداند که پدر با درخواست و عشق او مخالفت می کند اما نامه ای به پدر می نویسد، او را از داستان عشق خود با خبر می سازد. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. زال از پدر می خواهد که رودابه را برایش خواستگاری کند. سام چون نامه پسر را می خواند نخست می پندارد که مرغ پروردگی چنین خوی و خصلی در پسر پدید آورده، یا دیوانگی بر او چیره شده که چنین قصدی کرده است. غمگین می گردد؛ زیرا از عهد خود نمی تواند

به دنیا آمدن رستم

ادامه مطلب ...
سیمای نوروز در ادب فارسی

اشعار و مختصر زندگی نامه ای از شاعرانی که برای بهار سرودند فرآوری: زهره سمیعی- بخش ادبیات تبیان. دقیقی:. ابومنصور محمدبن احمد دقیقی یکی از شعرای نامدآر عهد سامانی است. وی را به عنوان دومین شاعری می شناسند که به نظم شاهنامه پرداخته است. دقیقی در عنفان جوانی کشته شد (367 یا 369 ه. ق ). سپاهی که نوروز گرد آورید. همه نیست کردش زناگه شجام. بخیزد یکی تند گرد از میان. که روی اندر آن گرد گردد نفام. فرخی سیستانی:. ابوالحسن علی بن جولوغ شاعر نامدار سده پنجم هجری قمری را باید از سرآمدان سخن در عصر خویش و در سایر ادوار تاریخ ادبی ایران دانس، فرخی در شهر

نوروز در ادب فارسی

ادامه مطلب ...
اشک‌ها و لبخند‌ها ؛ تراژدی و کمدی

قسمت اول دو ماسک نمایش، که یکی با منحنی لبخند آراسته شده است و دیگری با لبی آویزان و اندوهگین از دیرباز اشاره به دو نوع متفاوتِ نمایش یعنی کمدی و تراژدی دارد. مریم سمیعی- بخش ادبیات تبیان. این دو ماسک از زمان یونانیان باستان استفاده می‌شد و با تماشای یکی لبخند بر لب مخاطبان می‌نشست و با تماشای دیگری اشک از چشمان سرازیر می‌شد. بر همین اساس، نمایش را به دو نوع متفاوت تراژدی و کمدی تقسیم کرده‌اند. با توجه به اینکه در تاریخ ادبیاتِ نمایشی، نمایشنامه‌های گوناگونی نگاشته شده‌اند ممکن است این سوال ذهن ما را درگیرکند که آیا می‌توان همه‌ نمایش‌ها را ب

ادامه مطلب ...
اشک‌ها و لبخند‌ها ؛ تراژدی و کمدی(2)

در این مقاله سعی خواهد شد عناصر اصلی تشکیل‌دهنده‌ کمدی به صورت تطبیقی با تراژدی تعریف شود. مریم سمیعی- بخش ادبیات. در مقاله‌ی گذشته از همین سری عناصر اصلی تراژدی که در کتاب فن شعر ارسطو بیان شده بودند را نام بردیم. در این مقاله نیز سعی خواهد شد عناصر اصلی تشکیل‌دهنده‌ی کمدی به صورت تطبیقی با تراژدی تعریف شود تا بهتر بتوان تفاوت‌های موجود میان این دو را درک کرد. یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های موجود میان تراژدی و کمدی، شیوه‌ی تصویر کردن انسان در هستی است. همان‌طور که در مقاله‌ی گذشته اشاره کردیم، شخصیت‌ اصلی در تراژدی دارای ویژگی‌های برتر نسبت به س

ادامه مطلب ...
اشک‌ها و لبخند‌ها ؛ تراژدی و کمدی

قسمت اول دو ماسک نمایش، که یکی با منحنی لبخند آراسته شده است و دیگری با لبی آویزان و اندوهگین از دیرباز اشاره به دو نوع متفاوتِ نمایش یعنی کمدی و تراژدی دارد. مریم سمیعی- بخش ادبیات تبیان. این دو ماسک از زمان یونانیان باستان استفاده می‌شد و با تماشای یکی لبخند بر لب مخاطبان می‌نشست و با تماشای دیگری اشک از چشمان سرازیر می‌شد. بر همین اساس، نمایش را به دو نوع متفاوت تراژدی و کمدی تقسیم کرده‌اند. با توجه به اینکه در تاریخ ادبیاتِ نمایشی، نمایشنامه‌های گوناگونی نگاشته شده‌اند ممکن است این سوال ذهن ما را درگیرکند که آیا می‌توان همه‌ نمایش‌ها را ب

ادامه مطلب ...
نهج‌البلاغه درکلام ادیبان

داستان‌هایی از گذشت، عدالت و علم امیرالمومنین(علیه السلام ) در دوره‌های مختلف ادب فارسی، در ستایش شخصیت او توسط شعرا و نویسندگانی به یادگار مانده است که اکثراً بر مذهب اهل سنت بوده‌اند. بخش ادبیات تبیان. به عنوان مثال ستایشی که مولانا به عنوان یک شاعر پیرو مذهب فقهی ابوحنیفه، از علی بن ابیطالب(علیه السلام) می‌کند، آنچنان شورانگیز است که شاید هیچ شاعرِ شیعی، سخنانِ هم‌ وزن او بیان نکرده باشد. اى على که جمله عقل و دیده‏‌اى. شمه‌اى واگو از آن چه دیده‌‏اى‏. باز گو اى باز عرش خوش شکار. تا چه دیدى این زمان از کردگار. راز بگشا اى على مرتضى. اى پس سوء

ادامه مطلب ...
محو می باید نه نحو اینجا، بدان

یکی دیگر از داستان های کوتاه و شیرین مولانا که در دل داستان "خلیفه دست و دل باز" آمده، داستان پیرمرد عالمی است که علم نحو می داند و به علم خود بسیار مغرور است. ماخذ این داستان حکایتی است که در "لطایف عبید زاکانی" که مولانا با زبانی شیرین و شیوا آن را بیان کرده است. آسیه بیاتانی- بخش ادبیات تبیان. آن یکی نحوی به کشتی در نشست. رو به کشتیبان نهاد آن خود پرست. گفت: هیچ از نحو خواندی؟ گفت: لا. گفت: نیم عمر تو شد در فنا. دلشکسته گشت کشتی بان ز تاب. لیک آن دم کرد خامش از جواب. عالمی نحو شناس در یک کشتی سوار شد و به هنگام گفتگو با مرد کشتیبان با غرور

محو می باید نه نحو محو می باید نه نحو اینجا بدان

ادامه مطلب ...
محو می باید نه نحو اینجا، بدان

یکی دیگر از داستان های کوتاه و شیرین مولانا که در دل داستان "خلیفه دست و دل باز" آمده، داستان پیرمرد عالمی است که علم نحو می داند و به علم خود بسیار مغرور است. ماخذ این داستان حکایتی است که در "لطایف عبید زاکانی" که مولانا با زبانی شیرین و شیوا آن را بیان کرده است. آسیه بیاتانی- بخش ادبیات تبیان. آن یکی نحوی به کشتی در نشست. رو به کشتیبان نهاد آن خود پرست. گفت: هیچ از نحو خواندی؟ گفت: لا. گفت: نیم عمر تو شد در فنا. دلشکسته گشت کشتی بان ز تاب. لیک آن دم کرد خامش از جواب. عالمی نحو شناس در یک کشتی سوار شد و به هنگام گفتگو با مرد کشتیبان با غرور

محو می باید نه نحو محو می باید نه نحو اینجا بدان

ادامه مطلب ...
اهمیت مطالعه‌ اسطوره‌ها در چیست؟

ارتباط ادبیات واسطوره انکارناپذیر است. آنچه که پل مشترک میان این دو حوزه است تصورات و خیال‌پردازی است. مریم سمیعی- بخش ادبیات تبیان. آخرین باری که مشغول مطالعه‌ی یکی از کتاب‌های حجیم اسطوره‌شناسی بودم این فکر به ذهنم رسید که به راستی مطالعه‌ی داستان خدایان دروغی یونانی و تصورات یونانیان باستان به چه کار ما انسان‌های مدرن می‌آید. چه لزومی دارد که در لا به لای کتاب‌ها جستجو کنیم که یونانیان باستان برای نمونه چگونه آفرینش زمین را تعریف می‌کردند؟ یا اینکه نام خدای دریاها چه بوده است و ناخداهای کشتی چه قربانی‌هایی می‌کردند که از طوفان‌های خشمش به

اهمیت مطالعه چیست؟

ادامه مطلب ...
مژده به دنیا آمدن رستم

مژده به دنیا آمدن رستم ( زال/ بخش هفتم). بخش ششم. زال پهلوانی مرغ پرورده یک صد نه صد دل عاشق دختر پادشاه کابل که خصومتی دیرینه با ایرانیان دارد، شده است. اگر چه میداند که پدر با درخواست و عشق او مخالفت می کند اما نامه ای به پدر می نویسد، او را از داستان عشق خود با خبر می سازد. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. زال از پدر می خواهد که رودابه را برایش خواستگاری کند. سام چون نامه پسر را می خواند نخست می پندارد که مرغ پروردگی چنین خوی و خصلی در پسر پدید آورده، یا دیوانگی بر او چیره شده که چنین قصدی کرده است. غمگین می گردد؛ زیرا از عهد خود نمی تواند

به دنیا آمدن رستم

ادامه مطلب ...
اولین عاشقانه شاهنامه

اولین عاشقانه شاهنامه (زال و رودابه/ بخش ششم). نگریستن به عشق آن هم از دید یک شاعر حماسی، بسیار جالب و در خور توجه است. فردوسی بر خلاف آنچه که در دورانش دیده می شود، زن را گرامی میدارد. از نظر او زن مظهر وفاداری، خرد ورزی، شرم و پاکدامنی است. زن در شاهنامه جسارت دارد و در ابراز عشق از هیچ چیز نمی ترسد. برای او زن و مرد در شاهنامه یکی هستند و هیچ گاه بر اساس جنسیت آنها را از هم جدا نمی سازد. آسیه بیاتانی- بخش ادبیات تبیان. در بخش پنجم داستان تا به آنجا پیش رفتیم که کنیزکان رودابه با زیرکی به نزد زال رفته و از جمال و زیبایی او سخن گفته و زال

اولین شاهنامه عاشقانه های شاهنامه عاشقانه ها در شاهنامه

ادامه مطلب ...

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه