انواع ادبی

بی‌عطش اظهار فضل و بندگی؟

بی‌عطش اظهار فضل و بندگی؟ رمضان در شعر فارسی. ماه مبارک رمضان برترین و زیباترین ماه خداوند است. درباره ویژگی‌های منحصربه‌فرد این ماه نوشته‌ها و سخنان زیادی نوشته و گفته شده است. حتی خداوند نیز در قرآن مجید به ذکر فضایل این ماه پرداخته است. فرآوری: مهسا رضایی -بخش ادبیات تبیان. پیامبر گرامی اسلام و ائمه اطهار هم روایات فراوانی در بزرگداشت این ماه بیان فرموده‌اند. بزرگی و زیبایی این ماه در نگاه شاعران نیز پوشیده نمانده است. شاعران بزرگ پارسی‌گو از رودکی، فردوسی، سعدی، حاف1 مولوی تا خاقانی، نظامی و بیدل و . شعرهای زیادی در نکوداشت این ماه سر

ادامه مطلب ...
روزنامه های پسا دولتی

پس از معرفی چند روزنامه دولتی و معروف که در پایتخت منتشر می شد، حال نوبت به معرفی سایر روزنامه هایی است که چه به زبان فارسی و چه به زبانهای دیگر منتشر می شد. در این مقاله سایر جراید تهران را به شما معرفی می کنیم. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. در بخش قبل از سری مجموعه روزنامه و روزنامه نویسی درباره دو روزنامه مهم دیگری که در تهران منتشر می شد صحبت کردیم. حال نوبت سایر روزنامه ها است که در این مقاله آنها را معرفی می کنیم. دو روزنامه به زبان فرانسه: در سال 1292 هجری قمری، میرزا حسین خان سپهسالار تصمیم گرفت که برای معرفی کشور ایران به سایر ملل

روزنامه دولتی روزنامه های دولتی

ادامه مطلب ...
تحلیل یک متل؛ ماه بلند آسمون

مقاله حاضر برداشت و تحلیلی از متل منظوم «ماه بلند آسمون» است؛ در این تحلیل،در گفتگویی کودکانه، دو شخصیت استعاری «من»و «تو»در کالبد عناصر طبیعت قرار می گیرند تا تکمیل کننده یکدیگر باشند و در نهایت به حضور «ما» تبدیل شوند. فرآوری: مهسا رضایی -بخش ادبیات تبیان. متل؛ منظومی مهمل یا قصه ای حکمت آموز گروهی برآنند که متلها، به دلیل بیان عامیانه ، ساختار کلمات وعبارات ، فقدان مفاهیم قابل اعتنا و صرف خاصیت سرگرم کنندگی، از رهگذر جهل گذشته اند و فاقد پشتوانه اندیشمندانه ای هستند و عده دیگری به لحاظ خصایص و اصول ادبی ودستوری هیچ تعریفی برآنها مترتب نمی د

ماه بلند آسمون

ادامه مطلب ...
رسیدن مرغان به بارگاه سیمرغ

رسیدن مرغان به بارگاه سیمرغ (منطق الطیر/ بخش آخر). یکی از الزامات طی کردن مسیر حقیقت، داشتن پیر و مرادی است که با عقبه و سختی های مسیر آشنا بوده تا بتواند سالک و رهرو را به خوبی هدایت کند. طی کردن این مرحله بدون همراهی خضری که راه بلد باشد، کاری عجیب و دیوانگی است. چراکه منزل بس خطرناک ست و به قول اعجوبه ادبیات پارسی، حافظ شیرین سخن، ظلمات ست بترس از خطر گمراهی. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. در بخش گذشته داستان سفر مرغان تا به آنجا پیش رفت که هدهد هفت مرحله عشق و خطرات آن را برای مرغان بازگو کرد. زین سخن مرغان وادی سربه سر / سرنگون گشتند د

ادامه مطلب ...
سفرنامه‌نویسی و خاطره‌نویسی

نوشتن خاطرات و سفرنامه‌ها عمری طولانی دارد و به نظر راهی درست برای انتقال تجربیات و یافته‌ها از نسلی به نسل دیگر است. برای نوشتن حتما لازم نیست که فرد یک موقعیت شغلی و یا اجتماعی خاص داشته باشد. هرکسی از پنجره‌ی نگاه خود می‌تواند به زیبایی، دیده‌ها و شنیده‌های خود را به زنجیرِ مانایِ نوشتن بکشد. مریم سمیعی -بخش ادبیات تبیان. فصلِ تابستان، فرصتی برای گردش و فراغ خاطر و سفر رفتن مهیا می‌سازد و آشنایی با فرهنگ‌ها و آداب و رسوم مختلف را به ارمغان می‌آورد. بازدید از موزه‌ها، آثار باستانی‌ای که برخی از آن‌ها قرن‌ها عمر کرده‌اند، شرکت در جشن‌های ا

ادامه مطلب ...
ادبیات از نوع فانتزی

یکی از ویژگی‌های اصلی ادبیات فانتزی دگرگون کردن قوانین و قواعد حاکم در دنیای بیرونی است. نویسنده با قاعده‌های خاص خود جهانی متفاوت را خلق می‌کند که در آن حوادث از اصولِ دیگری پیروی می‌کنند. در داستان‌های فانتزی به زیبایی همه‌ی آنچه که در دنیای واقعی، عادی است، غیرمنتظره می‌شود و همه‌ی آنچه که در دنیایِ واقعی غیرمنتظره است، واقعی می‌شود. مریم سمیعی- بخش ادبیات تبیان. انسان به عنوان موجودی ناطق، در همه‌ی اعصار نیاز به خیال‌پردازی و پرورش تصورات داشته است. حتی انسان غارنشین که نوشتن نمی‌دانست با کمترین تجهیزات یعنی با کندن سنگ روی دیواره‌ی غار

ادبیات فانتزی

ادامه مطلب ...
جراید شهرستان ها

بحث داغ روزنامه و روزنامه داری تنها مختص به پایتخت نبود، بلکه همزمان با تهران در سایر شهرستان ها هم علاقه‌مندان به اخبار دفاتر روزنامه برای خود دایر کردند. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. پس از معرفی روزنامه های پایتخت در بخش قبل حال نوبت روزنامه هایی است که در شهرستان ها چاپ می شدند. در این مقاله این دسته از روزنامه ها را با یکدیگر مرور خواهیم کرد. روزنامه ملتی: قدیمی ترین روزنامه ای که بعد از وقایع اتفاقیه در ایران و برای نخستین بار در شهرستان ها دایر شد، روزنامه ای است به نام "روزنامه ملتی" که در تبریز منتشر گردید و خبری از آن در شماره های

ادامه مطلب ...
آغاز بخش پهلوانی شاهنامه

آغاز بخش پهلوانی شاهنامه (منوچهر/بخش اول). شاهنامه عزت و افتخار ملی است و هیچ قومی با داشتن چنین پیشینه ای اینگونه عجیب به تاراج فرهنگی و قومیتی نرفته است. اگر هر یک از ما تنها بخش پهلوانی شاهنامه را مطالعه می کردیم و آن را همیشه به یاد داشتیم، بدون شک بیشتر از حال به ملیت، قومیت و گذشته خود مفتخر بودیم. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. در بخش گذشته با پایان گرفتن داستان فریدون، بخش اساطیری شاهنامه هم پایان گرفت. اما داستان همچنان ادامه دارد، حال نوبت آن است که با پهلوان های ملی و میهنی ایران آشنا شویم. بزرگ زادگانی اصیل که کاری جز حفظ مرز،

ادامه مطلب ...
سیمای امام رئوف در آیینه‌ شعر

امام رضا (ع)، ستاره‌ هشتمِ ولایت، که به امام رئوف معروف هستند، جوانه‌ی مهر و محبتی جاودانه در دلِ شیعیان خود کاشته‌‌اند. سرودن از همچون اویی و در مدح و ثنای آن بزرگوار قلم زدن، محدود به هیچ زمان و مکان خاصی نیست. مریم سمیعی -بخش ادبیات تبیان. دین و شریعت برای بیان و تبلیغ اصول و ارکان خود نیازمند زبانی رسا است. ادبیات مذهبی گونه‌ای ادبی است که به عنوان رسانه‌ای موفق قادر است به شکلی موثر در خدمت بیان اعتقادات مذهبی قرار بگیرد. اشعار مذهبی با توسل به معجونی از احساس، ریتم، آهنگ و اعتقاداتِ شاعر با ظرافتی خاص در دل مخاطبِ خود نفوذ می‌کنند. ل

امام رئوف شعر

ادامه مطلب ...
سخنان استاد محمود ارول قلیچ

پروفسور دکتر محمود ارول قلیچ استاد عرفان و تصوف دانشگاه معروف «مرمره» استانبول است و همگام با عرفان – که عرصه ی نهادین و مرکزی فعالیت اوست – در حکمت (فلسفه اسلامی)، شعر و ادبیات، زیبایی شناسی، هنر و سیاست نیز دستی دارد. فرآوری: زهره سمیعی- بخش ادبیات تبیان. از پروفسور ارول قلیچ، شش اثر ارزشمند چاپ شده که یکی از آنها اخیراً به فارسی ترجمه و از سوی انتشارات «حقیقت» منتشر شده است. کتاب دیگری از او که مقدمه ای است بر اندیشه های ابن عربی و به فارسی ترجمه شده، از سوی انتشارات هرمس زیر چاپ است. کتاب «صوفی و شعر» او در ترکیه به چاپ نهم رسیده و کتاب د

محمود ارول قلیچ

ادامه مطلب ...
روزنامه های فارسی در خارج از ایران

از آنجایی که دیکتاتورها و پادشاهان خودکامه مایل نیستند که چیزی بر خلاف میل خود بشنوند در عهد ناصری تمام روزنامه ها، حتی آنهایی که عنوان ملتی داشت هم دولتی بوده و سانسور می شدند. حتی در عهد سلطنت کوتاه مظفرالدین شاه تا زمان مشروطیت هیچ روزنامه انتقادی حق انتشار نداشت. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. به دلیل همین سانسورها و سختگیری ها، روزنامه های ایرانی که در خارج از ایران چاپ می شد به صورت قاچاق و به وسیله مسافران، جهان گردان و زوَار یا ضمن بارهای تجاری به ایران فرستاده می شد و به شکل محرمانه دست به دست می گشت. در این مقاله برخی از این روزنام

روزنامه های فارسی خارج از ایران روزنامه فارسی ایران روزنامه های فارسی ایران

ادامه مطلب ...
دعوت حافظ به مستی

دعوت حافظ به مستی. سخنان دکتر عبدالرضا مدرس‌زاده درباره‌ی حافظ با عنوان «از مستی تا ترک هستی» . بخش ادبیات تبیان. حافظ در ناخودآگاه ذهن هنری خود به عدد 7 عنایت دارد مدرس‌زاده سخنانش را این‌گونه آغاز کرد: در چنین درس‌گفتارهایی رسم بر این است که غزلی که از همه معروف‌تر است و همه آن را شنیده‌اند و بار‌ها خوانده‌اند، بحث بشود. ولی من در مرور غزل‌های حافظ به غزل 351 دیوان رسیدم، با مطلع: «حاشا که من به موسم گل ترک می‌کنم / من لاف عقل می‌زنم این کار کی کنم». این غزل به دلایلی با غزل فاتحه الکتاب دیوان حاف1 یعنی غزل «الا یا ای‌ها الساقی» بیشترین شب

حافظ مستی حافظ و مستی

ادامه مطلب ...
پیام عشق رودابه به پهلوان ایرانی

پیام عشق رودابه به پهلوان ایرانی (زال و رودابه، بخش پنجم). برخورد با عشق در شاهنامه از جمله مواردی است که با دنیای واقعی و عرف متفاوت است. داستان‌های عاشقانه شاهنامه تعداد انگشت شماری است که "زال و رودابه" یکی از آنهاست. اما قوانینی که در برخورد با عشق در این داستان‌ها وجود دارد، همگی یکی است. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. در شاهنامه همیشه این زن است که برای ابراز عشق پیش قدم می شود و پهلوان را به خود جلب می کند. پهلوان ایرانی هیچ گاه در عشق پیش قدم نمی شود زیرا خصلت جوانمردی ایرانی این اجازه را به او نمی دهد و طبق این خصلت او نمی تواند ب

ادامه مطلب ...
داستان شیر و گرگ و روباه

داستان شیر و گرگ و روباه رمز شناسی مولانا. مولانا شاعری حکیم و فیلسوف و نماد آزاد اندیشی است. او بر علوم اسلامی تسلط دارد و در سروده هایش در پی آن است تا خود و دیگران را از قید قوانین خشک و انعطاف ناپذیر دنیوی رها سازد. آثار او به ویژه مثنوی معنوی نمایانگر شخصیت عرفانی اوست. مثنوی کتابی تعلیمی است که حاصل دوران پختگی و صحو اوست. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. در این مقاله و در ادامه داستان های مثنوی، یکی دیگر از حکایات دفتر اول مثنوی معنوی را به هم مرور می کنیم. شیر و گرگ و روبهی بهر شکار/ رفته بودند از طلب در کوهسار. تا به پشت همدگر بر صی

داستان شیر و روباه داستان شیر و گرگ و روباه داستان گرگ و روباه

ادامه مطلب ...
حرارت عاشورا در قلوب سرد نخواهد شد

حرارت عاشورا در قلوب سرد نخواهد شد حوادث عاشورایی در قلب یک شاعر پایان ناپذیر جلوه می‌کند. آنگاه که سناریوی حماسی و پر حادثه‌ای همچون داستان بلند عاشورا با هنر درمی‌آمیزد و با ذوق شاعرانه‌ای همراه می‌شود و در میان کلمات موزون شعری بر صفحه کاغذ می‌نشیند، یعنی خون سرخ حسین(ع) دوباره در رگ‌های حیات آدمی جاری شده و فریاد حق طلبی سر می‌دهد. فرآوری: زهره سمیعی- بخش ادبیات تبیان. شعر آیینی نیز به عنوان یکی از لطیف‌ترین زبان بیان احساسات آدمی در خدمت شاعر درآمده و آنچه را که در سراچه قلب او در جریان است به منصه ظهور می‌کشاند. " سید حسن رستگار " از جمل

ادامه مطلب ...
شعر آیینی خودش به سراغ شاعرش می‌آید

طبع لطیف و روح سترگ شاعران در مواجهه با وقایعی چنین حماسی و معنوی به غلیان درآمده و با تمسک بر واژه‌ها و کلماتی که از عمق جان او بیرون آمده، بر صفحه سفید کاغذ می‌نشیند فرآوری: زهره سمیعی- بخش ادبیات تبیان. با فرارسیدن ماه محرم موجی از احساسات و حال و هواهای معنوی در آدمی زنده می‌شود. صدای سنج و طبل و دسته‌جات سینه زنی، پرچم‌های سیاهی که بر فراز هر کوی و برزن و گاه درب خانه‌ها به اهتزاز درمی‌آید، خیابان‌های شلوغ و راه‌بندانی که به تماشای مراسم سوگواری و عبور دسته‌ها مشغول شده‌اند، تعزیه‌خوانی و تماشای وقایع عاشورا در قالب اجرایی دلنشین و خاطره‌

ادامه مطلب ...
مولانا و عشق

مولانا و عشق (رمز شناسی مولانا). از نظر مولانا عشق قدرت و توانایی تغییر هر چیزی را دارد و این تغییر حتی تا مرزهای "خود" هم می‌رسد. از نظر او انسان به محض اینکه عشق را تجربه کند، شیوه زندگی اش تغییر خواهد کرد. آدمی تا قبل از عاشق شدن خود را مرکز و محور همه چیز می‌بیند، اما به محض اینکه عشق در وجودش راه یافت، این ساختار خودمحوری دچار تغییر می‌شود. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. این داستان بیان کننده همین موضوع است که تا زمانی که از من و ما رها نشوی نمی توانی وصل با معشوق حقیقی را در یابی. آن یکی آمد در یاری بزد. گفت: یارش کیستی ای معتمد؟. گفت

مولانا عشق

ادامه مطلب ...
نمایشنامه‌های رادیویی

ژانر نمایش رادیویی دچار محدودیت‌های زیادی است اما روز به روز فراگیرتر می‌شود. این فراگیری و رونق نمایشنامه‌های رادیویی مرهون جابه جایی برخی از کدها و رمز‌های نمایشنامه با دسته‌ای دیگر از کدها و رمزهای خاص رادیو یعنی رمزهای شنیداری و گفتاری است. مریم سمیعی -بخش ادبیات تبیان. ادبیات نمایشی یکی از مهم‌ترین انواع ادبی است که دارای ویژگی‌های منحصر به فرد خود است. یک نمایشنامه‌نویس متنی را برای به اجرا درآمدنِ عینی و تصویری در صحنه می‌نویسد. لذا لازم است که تمام جزئیات حرکت بازیگران در نمایشنامه بازتاب پیدا کند. یکی از گونه‌های نمایشنامه‌نویسی،

ادامه مطلب ...
سوگواره‌هایی در رثای سبکروحان عاشق

سوگواره‌هایی در رثای سبکروحان عاشق مرثیه سرایی آیینی از سنت‌گرایان ادبی تا نوگرایان. آنچه امروزه آن را شعر آیینی می‌نامیم، تنها یک نامگذاری تازه است، وگرنه در طول هزار سال شعر پارسی، بخش اعظم سروده‌ها [بیش از 90 درصد آثاری که مکتوب و مشهودند، می‌توانند شهادت دهند] متکی به آیین بوده‌اند چه به شکل مستقیم و چه به شکل غیر مستقیم. بخش ادبیات تبیان. اما آنچه در روایت جدید از این نام، بیشتر مد نظر است، شعرهایی‌است که به شکل مستقیم در مدح یا مرثیت پیامبر اسلام(ص) و اهل بیت اوست و در این میان، سوگواره‌های شهیدان کربلا، جایگاهی ویژه دارد که قدمت ِ این ن

ادامه مطلب ...
چنین گفت سیمرغ با پور سام

چنین گفت سیمرغ با پور سام (داستان منوچهر و زال، بخش سوم). اصلی ترین وظیفه پهلوان در شاهنامه حفاظت و پاسداری از ایران و تاج و تخت پادشاهی است. گاهی پیش آمده که در داستان های شاهنامه پهلوان با کار و روش شاه اصلا موافق نیست، اما هیچگاه سر به شورش بر نداشته و همواره دفاع از ایران و خاک آن از همه چیز مهم تر بوده است. آسیه بیاتانی -بخش ادبیات تبیان. در بخش دوم داستان زالبه آنجا رسیدیم که سام چندبار در خواب می بیند که جوانی از سمت هند به همراه دو موبد آمده و او را مورد سرزنش قرار می دهد که چرا فرزند را رها کرده ای. اگر او پهلوان است کجای مرام پهلوا

چنین گفت سیمرغ با پور سام

ادامه مطلب ...

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه